Işıklandırma Sistemine Dışlı Bakım

Kısa cevap: Aydınlatma bakımı üç işten oluşur: camların şeffaflığını korumak, ampulleri zamanında değiştirmek ve bağlantı noktalarını kuru–temiz tutmak. Sararmış, matlaşmış far camlarında araç farları bulanıklığı uzaklaştırma işlemi, zımpara kademeleriyle üst tabakayı incelttikten sonra polisaj ve yeni bir koruyucu vernik uygulamakla yapılır. Ampul değişimi çoğu araçta 10–15 dakikalık bir iştir; sis lambaları ve iç aydınlatma ise genelde tek bir klipsle sökülen basit parçalardır. Elinizde temiz bir bez, ince zımpara seti, polisaj macunu ve doğru ampul kodu varsa bu bakımın tamamını evde yapabilirsiniz.

Far camı neden bulanıklaşıyor?

Modern far camları cam değil, polikarbonat plastiktir. Üretimde üzerine ince bir UV koruyucu vernik atılır. Güneş, yol tuzu, kum ve yıkama fırçaları yıllar içinde bu verniği aşındırır. Vernik gidince plastik doğrudan mor ötesi ışıkla temas eder, yüzeyde mikro çatlaklar oluşur ve ışığı dağıtır. İşte o sarı-mat görüntü budur.

Bu sadece estetik bir sorun değil. Bulanık cam, ampulün ürettiği ışığın önemli bir kısmını yola ulaşmadan geri saçar. Gece görüşünüz azalır, karşıdan gelen sürücü ise dağılan ışıktan rahatsız olur. Muayeneye hazırlanırken far demeti ölçümünde de bu durum başınızı ağrıtabilir.

Cila mı yeter, zımpara mı gerekir?

Basit bir test: cama ıslak parmağınızı sürün. Islakken netleşiyorsa hasar yüzeydedir, macun ve polisaj çoğu zaman yeter. Islakken de sarı kalıyorsa sararma plastiğin içine işlemiştir; o zaman kademeli zımpara şart.

Adım adım far parlatma

1. Far çevresindeki boyalı yüzeyleri maskeleme bandıyla kapatın. Zımpara boyaya değerse iz bırakır.
2. Camı sabunlu suyla yıkayıp kurulayın. Kum kalıntısı çizik yapar.
3. Bol su ile 800 kum zımparayla yatay hareketlerle sararmayı alın. Yüzey homojen mat olmalı.
4. 1200, 2000 ve mümkünse 3000 kumla sırayla tekrar edin; her kademede yön değiştirin (bir yatay, bir dikey) ki önceki izler kalkmış mı görebilin.
5. Silin, kurutun. Polisaj macununu keçe ya da yumuşak bezle çalışın. Matlık kaybolup şeffaflık geri gelecek.
6. En kritik adım: yeni bir UV koruyucu vernik veya far için üretilmiş seramik kaplama uygulayın. Bu yapılmazsa çıplak plastik birkaç ay içinde eskisinden hızlı sararır.

Diş macunuyla far parlatma yöntemi kısa vadede işe yarar gibi görünür, ama koruma tabakası bırakmadığı için sararma çok kısa sürede geri gelir.

Ampul değişimi: nereden başlanır?

İlk iş doğru kodu bulmak. H4, H7, H11, HB3... Kullanım kılavuzunda ya da eski ampulün metal tabanında yazılıdır. Yanlış kod alırsanız ya oturmaz ya da ışık demeti yanlış yere düşer.

Uygulama sırası

• Kontağı kapatın, tercihen akü negatif kablosunu ayırın.
• Far arkasındaki lastik ya da plastik kapağı çevirerek çıkarın. Bazı araçlarda önce hava filtresi kutusunu veya sinyal grubunu sökmek gerekir.
• Soketi düz çekerek ayırın, yay klipsi ya da bilezikle sabitlenmiş ampulü kurtarın.
• Yeni halojen ampulün camına asla çıplak elle dokunmayın. Parmak yağı ısıyla birlikte camda sıcak nokta yapar ve ampulü erken bitirir. Eldiven veya kağıt mendil kullanın.
• Ampulü tırnaklarına oturtun, soketi takın, kapağı sızdırmayacak şekilde kapatın.
• Bir tarafı değiştirdiyseniz diğerini de değiştirin. Aynı ömrü paylaşırlar ve renk farkı oluşur.

Yeni ampul kısa sürede yandıysa?

Tek bir ampulün sürekli yanması genelde ampul kalitesiyle değil, nemle veya voltajla ilgilidir. Far arkası kapağı iyi oturmuyorsa içeri su girer. Şarj sisteminde voltaj yükselmesi varsa bütün ampuller kısa ömürlü olur; bu durumda alternatör ve regülatör tarafını, ayrıca akü bağlantılarını kontrol etmek gerekir. Titreşen ya da yanıp sönen lamba ise çoğu zaman gevşek soket veya paslı şase noktası işaretidir.

Sis lambaları ve iç aydınlatma

Sis lambaları tampon içinde, yola en yakın konumdadır; taş darbesi ve çamur en çok onları vurur. Camı çatladıysa değiştirin, çünkü içine giren su reflektörü matlaştırır. Ampul değişimi genellikle tekerlek davlumbazındaki bir kapaktan ya da tamponun altından elle uzanarak yapılır.

İç aydınlatma ve bagaj lambası artık çoğunlukla LED modüldür. Tek bir LED'i değil, komple modülü değiştirmek gerekir. Tavan lambası kapağını ince plastik bir spatulayla kenardan kaldırın; tornavida kullanırsanız plastikte iz kalır. Kapı lambası hiç yanmıyorsa ampulden önce kapı kontak anahtarına bakın; kirlenmiş bir kontak, açık kapıyı kapalı sanmasına yol açar.

Ne sıklıkla kontrol edilmeli?

Kontrolü tek başınıza yapmak zor değil: aracı bir duvara veya vitrine yaklaştırıp kısa far, uzun far, sinyal, dörtlü flaşör ve fren lambalarını sırayla yakın. Fren lambası için bir yardımcı istemek en pratiği.